21. YY. TÜRKİYE SİNDE MUHAFAZAKÂR MİLLİ MİMARLIK ARAYIŞLARI VE YANSIMALARI


Creative Commons License

Oral B.

Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, ss.237-255, 2017 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Basım Tarihi: 2017
  • Dergi Adı: Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi
  • Sayfa Sayıları: ss.237-255

Özet

İnsanın günlük yaşantısında gereksinim duyarak ürettiği somut nesnelere belirli bir üslup kazandırmasıyla nesnelerin sanat eserine dönüştüğü yorumunun baz alındığı alan çoğunlukla mimari olmuştur. Bunun en temel nedeni barınmanın, insan gereksinimlerinin başında gelmesinden kaynaklanır. Bu yönüyle barınmayı sağlayan mimari de tarih boyunca ortaya çıktığı toplumdaki sosyal, ekonomik, siyasal koşullardan ve dini anlayışlardan etkilenmiştir. Sanat, çevresinde gerçekleşen her şeyi etkilediği gibi her gelişmeden de etkilenir. Böylelikle sosyolojik veya siyasal kavramlar, bir sanat kavramına da dönüşebilmektedir. Sanat eserlerinin birçoğunu siyasi fikirlerin, dinlerin veya bürokratik erkin şekillendirdiği görülmekle birlikte kimi zaman özgür alanlarda sanatçıların kişisel tavrı da modern çizgilere sahip özgün eserlerin ortaya çıkmasında belirleyici olabilmiştir. Bu çalışmaya konu olan Muhafazakâr Milli Mimarlık kavramına da siyasal erkten ve toplumsal yapıdan beslenen bir gücün devinim kattığını söyleyebiliriz. Bu çalışmada sanat ile ilgili gelişmeler ve sanat kavramının tanımına yönelik tartışmalara girilmeyerek, çalışmaya konu olan ‘Muhafazakâr Milli Mimarlık’ kavramının ülkemizdeki sosyo-kültürel dönüşüm ve gelişmeler çerçevesinde somut örnekler içerisinde ele alınması amaçlanmaktadır. Muhafazakâr mimarlık arayışlarında planlama ve uygulama süreçlerinde üç farklı çaba göze çarpmaktadır. Bunlardan ilki siyasi ve bürokratik erkin Osmanlı Klasik Dönemi’ni yeniden ve her şekliyle olduğu gibi ortaya çıkarmaya dönük çabalar, diğeri, dini içerikten beslenen sanatçı düşüncesinin modern mimaride hayat bulduğu yapılardaki çabalar ve sonuncusu ise yapıların tanımlanmasında tercih edilen kavramlardır